Şahıs şirketi mi, beklemek mi? İlk satıştan önce bilmen gerekenler

Not: Bu yazı hukuki ya da mali tavsiye değildir. Mevzuat sık değişir, senin durumun da başkasınınkine benzemeyebilir. Karar vermeden önce mutlaka mali müşavirine danış. Yazıdaki kanun alıntıları 7 Kasım 2026'da mevzuat.gov.tr ve GİB sayfalarında yer alan metinlere dayanıyor.

Ürünün hazır, bekleme listesinde birkaç kişi var ve biri "nasıl ödeme yapabilirim?" diye sordu. Tam bu noktada çoğu solo kurucunun aklına aynı soru gelir: şimdi şirket mi açmalıyım, yoksa biraz daha bekleyebilir miyim?

Bu yazıda sana ne yapman gerektiğini söylemeyeceğiz, çünkü bunu ancak senin durumunu bilen bir mali müşavir söyleyebilir. Bunun yerine resmi kaynaklarda ne yazdığını ve dünyadaki solo kurucuların bu kararı nasıl verdiğini özetliyoruz. Böylece müşavirinin karşısına doğru sorularla oturursun.

Ürün yapmak ile satış yapmak aynı şey değil

Bir ürünü geliştirmek, bekleme listesi toplamak, kullanıcılarla görüşmek ve ücretsiz bir deneme sürümü açmak tek başına bir ticari faaliyet gibi görünmeyebilir. Para almaya başladığın anda ise tablo değişir.

Vergi Usul Kanunu'nun 153. maddesi, vergiye tabi ticaret ve sanat erbabı ile serbest meslek erbabının işe başladıklarını vergi dairesine bildirmek zorunda olduğunu söylüyor. Aynı kanunun 168. maddesine göre gerçek kişiler bu bildirimi işe başlama tarihinden itibaren 10 gün içinde, kendileri ya da yetkili bir meslek mensubu aracılığıyla yapıyor.

"İşe başlama tarihi" senin faaliyetinde tam olarak hangi gün sayılır? Bu, ne sattığına ve nasıl sattığına göre değişebilir. İşte bu yüzden ilk ödemeyi almadan önce müşavirinle konuşmak, sonradan düzeltmeye çalışmaktan çok daha kolay.

Erken davranmanın ve beklemenin bedeli

Dünyadaki kurucular bu soruyu sık tartışıyor, ama ülkeler farklı olduğu için cevaplar birebir uymuyor. Yine de mantık işe yarar.

2018'de Hacker News'te "yan projem için şirket kurmalı mıyım?" diye soran Almanya'daki bir yazılımcıya gelen cevaplar iki uçta toplanıyor. Bir kullanıcı küçük bir yan proje için erkenden şirket kurduğunu, çift taraflı kayıt gibi bürokratik işlerin asıl işi yapmasını engellediğini anlatıyor. Bir başkası ise müşterin varsa en azından sorumluluğu taşıyacak bir yapı kurmanın mantıklı olduğunu söylüyor.

2020'deki benzer bir HN başlığında ABD'deki bir kurucu, fikir kanıtlanana ve düzenli gelir oluşana kadar fazla şey kurmamayı, ama baştan ayrı bir banka hesabı açmayı öneriyor. Türkiye'de kurallar farklı, ama şu ayrım işine yarar: henüz kimse para ödemiyorsa acele etmek için bir neden yok. Para almaya başlayacaksan kayıt dışı kalmak bir seçenek değil.

Şahıs şirketi nasıl açılır?

Resmi kanallar şunlar:

e-Devlet: Gelir İdaresi Başkanlığı hizmetleri arasında "Gerçek Kişiler İçin Vergi Dairelerince Mükellefiyet Tesis Edilmesi (İşe Başlama Bildirim Talebi)" adlı bir hizmet bulunuyor.
İnteraktif Vergi Dairesi: GİB'in işe başlama bildirimi sunumuna göre bildirim ivd.gib.gov.tr üzerinden elektronik olarak da yapılabiliyor.
Mali müşavir: VUK 168. madde, bildirimin yetkili meslek mensupları tarafından da yapılabileceğini söylüyor.

Pratikte birçok kişi açılışı doğrudan müşavirine yaptırıyor, çünkü açılışta seçilen faaliyet kodu, vergilendirme usulü ve adres gibi bilgiler sonraki yükümlülükleri belirliyor. Ticaret siciline mi esnaf siciline mi kayıt olacağın da faaliyetine göre değişiyor. Bunu da müşavirine sor.

Genç girişimci kazanç istisnası

29 yaşından küçüksen bunu bilmen gerek. Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 20. maddesine göre, ticari, zirai ya da mesleki faaliyeti nedeniyle ilk defa gelir vergisi mükellefi olan ve mükellefiyet başlangıcında 29 yaşını doldurmamış tam mükellef gerçek kişilerin kazancının bir kısmı üç vergilendirme dönemi boyunca gelir vergisinden istisna.

İstisna tutarı kanunda sabit bir rakam olarak yazmıyor. Metin, kanunun 103. maddesindeki gelir vergisi tarifesinin ikinci diliminde yer alan tutara atıf yapıyor. Bu tutar her yıl güncellendiği için o yılın rakamını GİB'den ya da müşavirinden öğren.

Kanunda sayılan şartlardan bazıları:

İşe başlamanın kanuni süresi içinde bildirilmiş olması.
İşte bizzat çalışman ya da işi bizzat yönetmen.
Ortaklık varsa tüm ortakların bu şartları taşıması.
İşin eşinden ya da yakın akrabandan devralınmamış olması.
Var olan bir işe sonradan ortak olunmaması.

İki noktayı atlama. Birincisi, ilk şart süreye bağlı. Bildirimi geç yaparsan istisnayı riske atabilirsin. İkincisi, kanun metni kazanç elde edilmese ya da kazanç istisna sınırının altında kalsa bile yıllık beyanname verileceğini açıkça söylüyor.

Mobil uygulama ve içerik üreticileri için ayrı bir madde

GVK'nın mükerrer 20/B maddesi, akıllı telefon ve tablet için uygulama geliştirenlerin uygulama mağazaları üzerinden elde ettiği kazançlar ile sosyal içerik üreticilerinin kazançları için ayrı bir istisna tanımlıyor. Kanun metnindeki temel şartlar şöyle:

Türkiye'de kurulu bir bankada bu faaliyet için hesap açılması.
Bu faaliyetle ilgili tüm hasılatın yalnızca bu hesap üzerinden tahsil edilmesi.
Bankanın hesaba gelen tutar üzerinden tevkifat yapması. Kanun metninde bu oran yüzde 15 olarak geçiyor, ama aynı madde Cumhurbaşkanına bu oranı değiştirme yetkisi veriyor.
Kazancın tarifenin dördüncü gelir dilimindeki tutarı aşmaması. Aşarsan bu istisnadan yararlanamazsın.

Ürünün bir web uygulamasıysa ya da müşterilere doğrudan fatura kesiyorsan bu maddenin sana uyup uymadığı ayrı bir yorum konusu. Kendi başına karar verme, müşavirine sor.

Fatura: e-Arşiv konusu

GİB'in e-Belge sitesindeki e-Arşiv sayfası, bu uygulamanın 509 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile düzenlendiğini söylüyor. Aynı sayfaya göre aracı hizmet sağlayıcıları, internet ortamında ilan yayınlayanlar ve internet reklamcılığı hizmet aracıları, işe başlama tarihlerinden itibaren üç ay içinde e-Arşiv Fatura uygulamasına geçmek zorunda.

Bu gruba girmeyenler için de belirli bir tutarı aşan faturaların GİB'in portalı üzerinden e-Arşiv olarak düzenlenmesi gerekiyor. Bu tutarlar ve geçiş tarihleri yıllar içinde değiştirildiği için buraya bir rakam yazmıyoruz. Güncel eşikleri ebelge.gib.gov.tr'den ve müşavirinden kontrol et. GİB'in kendi e-Arşiv Portalı da bu sayfadan erişilebiliyor.

SGK: maaşlı çalışıyorsan ne olur?

Bu kısım çoğu kişinin aklına sonradan geliyor. 5510 sayılı Kanun'un 4. maddesine göre ticari kazanç veya serbest meslek kazancı nedeniyle gelir vergisi mükellefi olanlar 4/b, halk arasındaki adıyla Bağ-Kur kapsamında sigortalı sayılıyor.

Mesaiden sonra ürün yapıyorsan ve aynı zamanda bir işverene bağlı çalışıyorsan, aynı kanunun 53. maddesi devreye giriyor. Bu maddeye göre hem 4/a hem 4/b kapsamına giren kişi öncelikle 4/a, yani hizmet akdiyle çalışan olarak sigortalı sayılıyor. Kişi yazılı talepte bulunursa esas alınmayan statü için de prim ödeyebiliyor.

Bunun sana etkisini, özellikle prim borcu ve sağlık sigortası tarafını müşavirinle birlikte netleştir.

İşvereninle ilgili kısmı da unutma

Arvid Kahl, The Bootstrapped Founder'da maaşlı işin yanında ürün yapanlara sözleşmelerini kontrol etmelerini hatırlatıyor, çünkü bazı sözleşmeler çalışanın yaptığı her şeyin sahipliğini işverene veriyor. HN'deki şirket kurma tartışmasında da bir kullanıcı önce iş sözleşmesindeki rekabet yasağı maddesine bakmayı öneriyor.

Şirket açmak bu sorunu çözmez. Ürün yazılırken sözleşmene aykırı bir durum varsa, şirket açman bunu ortadan kaldırmaz.

Kâğıt işini düzenli tut

Startups for the Rest of Us'ın 612. bölümünde Dave Rodenbaugh, yıllarca gelir-gider tablosuna yılda sadece bir iki kez baktığını ve bunun kötü kararlara yol açtığını anlatıyor. Rob Walling ile birlikte her ay düzenli muhasebe kontrolünü öneriyorlar.

Şahıs şirketi açtıktan sonra bu daha da önemli hale geliyor. Beyanname dönemlerini, müşavirine belgeleri ne zaman ileteceğini ve ödeme sağlayıcından gelen raporları her ay aynı gün kontrol et.

Örnek düşünelim. İzmir'de bir grafik tasarımcı, butik pastanelerin sipariş formlarını yöneten küçük bir web aracı yaptı ve ilk üç pastaneyle ücretsiz deneme yapıyor. Deneme süresinde yapacağı en mantıklı şey, ilk faturayı kesmeden en az iki hafta önce bir müşavirle görüşmek. Böylece açılışı zamanında yapar, yaşı tutuyorsa genç girişimci istisnasını kaçırmaz ve ilk ödemeyi kayıtlı olarak alır.

Bu hafta yapılacak

İlk ücretli müşteriyi ne zaman almayı planladığını bir tarih olarak yaz.
En az iki mali müşavirle görüş. Açılış, aylık ücret ve senin faaliyetine uygun vergilendirme usulünü sor.
29 yaşından küçüksen genç girişimci istisnasının şartlarını müşavirinle tek tek kontrol et.
Maaşlı çalışıyorsan iş sözleşmeni oku, SGK durumunu müşavirine sor.
Kâğıt işi için ayda bir gün belirle ve takvimine ekle.

Sık sorulanlar

İlk satıştan önce şahıs şirketi açmak zorunda mıyım?

Bu senin faaliyetine ve "işe başlama" tarihinin ne sayılacağına bağlı. VUK'a göre gerçek kişiler işe başladıktan sonra 10 gün içinde bildirim yapmak zorunda. Tarihi netleştirmek için müşavirine danış.

Genç girişimci istisnası varsa hiç vergi ödemez miyim?

Hayır. İstisna kazancın kanunda tanımlanan tutara kadar olan kısmı için geçerli. Ayrıca kazancın olmasa bile yıllık beyanname vermen gerekiyor. Diğer vergi ve yükümlülükler ayrıca değerlendirilir.

Yurt dışına satış yaparsam durum değişir mi?

Değişebilir. KDV, döviz tahsilatı ve ödeme sağlayıcısının sunduğu belgeler gibi konular devreye girer. Bu yazı bunları kapsamıyor, müşavirinle ayrıca konuş.

Önce şahıs şirketi açıp sonra limited şirkete geçebilir miyim?

Birçok kurucu bu yolu izliyor, ama geçişin zamanlaması ve maliyeti kişiye göre değişiyor. Gelirin büyüdüğünde bu konuyu müşavirinle yeniden ele al.

Dayanak

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu — mevzuat.gov.tr: Mükerrer 20 (genç girişimci istisnası) ve mükerrer 20/B (mobil uygulama ve içerik üreticisi istisnası) metinleri.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu — mevzuat.gov.tr: 153. madde (işe başlamayı bildirme) ve 168. madde (10 günlük süre).
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu — mevzuat.gov.tr: 4/b sigortalılığı ve 53. madde (sigortalılık hallerinin birleşmesi).
Gelir İdaresi Başkanlığı hizmetleri — e-Devlet: İşe başlama bildirim talebi hizmetinin adı.
İşe Başlama/Bırakma/Değişiklik Bildirimi sunumu — GİB İnteraktif Vergi Dairesi: Bildirimin İnteraktif Vergi Dairesi üzerinden yapılması.
e-Arşiv Hakkında — GİB e-Belge: e-Arşiv'e geçmesi gereken gruplar ve portal üzerinden fatura düzenleme.
Ask HN: Should I incorporate a company for software side projects? — Hacker News: Erken şirket kurmanın bürokrasi yükü ve iş sözleşmesi uyarısı.
Ask HN: When to Incorporate for a SaaS Business? — Hacker News: Fikir kanıtlanmadan fazla yapı kurmama ve ayrı hesap önerisi.
Paying the Bills While Building Your First Indie Business — Arvid Kahl: İş sözleşmesindeki sahiplik maddeleri.
Episode 612 — Startups for the Rest of Us: Aylık muhasebe kontrolü önerisi.