Web mi, mobil uygulama mı? İlk sürüm için karar

"Herkes telefonda, o zaman uygulama yapmalıyım" düşüncesi çok makul görünür. Kullanıcıların telefonda olduğu doğru. Ama bu, ilk sürümün mağazadan indirilen bir uygulama olması gerektiği anlamına gelmez. Telefonda açılan iyi bir web sitesi de "telefonda" sayılır.

Bu yazıda karar için bakman gereken somut şeyleri topladık: Apple ve Google'ın resmi inceleme ve ücret kuralları, Hacker News ve Reddit'te solo kurucuların bu soruya verdiği cevaplar, Paul Graham'ın App Store eleştirisi ve Basecamp'in HEY uygulamasıyla yaşadığı kriz.

Bu yazıdaki mağaza kuralları ve ücretler 7 Kasım 2026'da resmi sayfalardan kontrol edildi. Bu kurallar sık değişiyor; yayına çıkmadan önce güncel hallerine tekrar bak.

Önce soru: Ürün ne sıklıkla ve nerede kullanılacak?

Hacker News'te "Solopreneur için web mi, mobil mi?" diye soran birine gelen cevaplar iki gruba ayrıldı. Hem web hem mobil ürünü olan bir kurucu, solo biri için mobil uygulamaların bakım ve güncelleme yükünün çok ağır olduğunu yazdı. Yıllardır güncellemesi gerekmeyen web uygulamaları olduğunu da ekledi. Başka bir yorumcu ise karşı çıktı: Mobil uygulamalar da çok kârlı olabilir, ama kârlı olanlar genelde bireysel kullanıcıya satılıyor ve bu daha zor. İşletmelere satılan yazılımlar ise çoğunlukla web üzerinden dağıtılıyor.

Aynı başlıktaki bir başka yorumcunun önerisi, önce çözülecek sorunu bulmak, sonra hedef kullanıcının masaüstünü mü, tarayıcıyı mı, telefonu mu tercih ettiğine bakmaktı.

Bunu Türkiye'den örneklerle düşünelim:

Emlak ofisleri için portföy aracı: Emlakçı ilanları ofiste bilgisayardan girer, müşteriye WhatsApp'tan link atar. Web yeterli.
Kafeler için tedarik siparişi: Haftada bir, işletme sahibinin bilgisayarından ya da telefonundan yapılır. Telefonda düzgün açılan bir web uygulaması yeterli.
Koşucular için günlük antrenman takibi: Günde birkaç kez, yolda, belki konum ve bildirimlerle kullanılır. Burada mobil uygulama gerçekten fark yaratabilir.

Web'in solo kurucuya sağladığı avantaj: hız

Hacker News'te mobil mi web mi tartışmasında bir yorumcu, sadece uygulama yapacak olsan bile bir arka uca ihtiyacın olduğunu hatırlatıyor. Arka uca bir web arayüzü eklemek zor değil ve bu arayüz her cihazda çalışır. Mobil tarafta ise her platform için ayrı ayrı uğraşman gerekir. Ortak kod tabanı sunan araçlar bile platforma özgü sorunları tamamen ortadan kaldırmaz.

Asıl fark, güncelleme hızında. Web'de bir hatayı düzeltip yayına aldığında herkes düzeltilmiş sürümü görür. Mağaza uygulamasında her güncelleme incelemeden geçer. Paul Graham 2009'da yazdığı "Apple's Mistake" denemesinde tam bu noktayı eleştiriyor: Yazılımcılar artık hızlı ve sık sürüm çıkarıyor, uzun ve tahmin edilemeyen onay süreleri ise buna ters düşüyor. Graham, geliştiricilerin bir hata düzeltmesinin onaylanması için haftalarca beklediğini anlatıyor.

O günden bu yana inceleme süreleri kısaldı. Apple'ın resmi sayfasına göre başvuruların en az yarısı 24 saatten kısa sürede, yüzde 90'ı 48 saatten kısa sürede inceleniyor. Yine de ilk sürümde günde birkaç değişiklik yaptığın bir dönemde bu bekleme bir yük.

Apple'ın incelemesinde neye dikkat etmelisin?

Apple'ın App Store İnceleme Kuralları'nda ilk sürümü yakından ilgilendiren birkaç madde var:

Eksiksiz olmak (2.1): Gönderilen uygulama son sürüm olmalı. Geçici içerik ve boş sayfalar temizlenmeli. Giriş gerektiren bir uygulamada incelemeciye demo hesap bilgisi verilmeli ve arka uç açık olmalı. Çöken ya da bariz teknik sorun gösteren uygulamalar reddediliyor.
Asgari işlevsellik (4.2): Uygulamanın özellikleri, onu "beyond a repackaged website" (yeniden paketlenmiş bir web sitesinin ötesine) taşımalı. Yani web siteni bir kabuğa koyup mağazaya göndermek reddedilme sebebi olabilir.
Uygulama içi satın alma (3.1.1): Uygulamada özellik ya da içerik kilidi açıyorsan (abonelik, premium içerik, tam sürüm), Apple'ın uygulama içi satın alma sistemini kullanman gerekiyor. Lisans anahtarı gibi kendi yöntemlerinle kilit açamazsın.

Bu son madde iş modelini doğrudan etkiliyor.

Ücretler ve ödeme kuralı

Apple Developer Program üyeliği yıllık 99 dolar. Apple'ın Küçük İşletme Programı'na göre, bir önceki takvim yılında toplam geliri 1 milyon doları aşmayan geliştiriciler ücretli uygulamalar ve uygulama içi satın almalar için yüzde 15 komisyon ödüyor.

Google Play'de geliştirici hesabı için tek seferlik 25 dolar ödeniyor. Google'ın hizmet ücretleri şu an bölgeye göre farklılaşıyor. ABD, Birleşik Krallık, Avrupa Ekonomik Alanı, Japonya ve Avustralya için yeni bir ücret tablosu var. Diğer pazarlarda ise, yeni ücretler oralara da yayılana kadar, uygun geliştiriciler için yılın ilk 1 milyon dolarlık gelirine yüzde 15, otomatik yenilenen aboneliklere de yüzde 15 ücret uygulanıyor. Hangi tablonun sana uygulanacağını yayından önce Play Console'dan kontrol et.

Kuralın pratikte ne anlama geldiğini Basecamp'in HEY e-posta uygulaması gösteriyor. TechCrunch'ın Haziran 2020 tarihli haberine göre Apple, aboneliğini sadece kendi sitesinden satan HEY'in güncellemelerini reddetti. Basecamp'in kurucu ortağı David Heinemeier Hansson bunu gelirlerinin yüzde 15 ila 30'unun talep edilmesi olarak eleştirdi. Apple ise uygulama içi satın alma kurallarının 2010'dan beri var olduğunu savundu.

Türkiye'den çıkan bir solo kurucu için bu tablonun bir de öbür yüzü var. Mağaza, ödemeyi dünya genelinde senin yerine tahsil ediyor. Yurt dışından ödeme almanın zorluklarını Rehber'deki tahsilat yazısı anlatıyor. Bireysel kullanıcıya küçük tutarlı bir abonelik satacaksan mağaza komisyonu, tahsilat derdini çözdüğü için kabul edilebilir bir bedel olabilir. Bu bir tercih, kesin doğru yok.

Google Play'de kapalı test şartı

Google Play'in bir kuralı ilk sürüm takvimini doğrudan etkiliyor. Google'ın yardım sayfasına göre 13 Kasım 2023'ten sonra açılmış kişisel geliştirici hesaplarında, uygulamayı herkese açmadan önce kapalı bir test yapman gerekiyor. Bu testte en az 12 test kullanıcısının en az 14 gün boyunca kesintisiz kayıtlı kalması şart. Bu şart karşılanmadan üretim sürümüne başvuru açılmıyor.

Yani "bu hafta sonu Play Store'a koyarım" planı kişisel hesapla işlemez. En az iki haftalık bir test süresini ve 12 kişilik bir test grubunu baştan planlaman gerekiyor.

PWA: web ile uygulama arasında bir yol

Progressive Web App (PWA), kullanıcının ana ekranına ekleyebildiği, uygulama gibi açılan bir web sitesi. Uzun süre iPhone tarafında en büyük eksik bildirimlerdi. WebKit'in resmi blogunda Şubat 2023'te duyurulduğu üzere iOS ve iPadOS 16.4 ile ana ekrana eklenmiş web uygulamalarına web push bildirimleri geldi. Bazı koşullar var: Uygulama önce ana ekrana eklenmeli, izin isteği kullanıcının bir düğmeye dokunması gibi doğrudan bir etkileşimle gelmeli. WebKit, bunun için Apple Developer Program'a katılmanın gerekmediğini de belirtiyor.

PWA'nın zayıf yanı keşfedilme. Mağazada görünmez ve kullanıcıya "ana ekrana ekle" adımını senin anlatman gerekir. Hacker News'te bir PWA'yı üç farklı mağazada yayınlayan bir geliştirici, PWA'yı mağazaya koymanın gerektiğinden zor olduğunu, en kolayının Google Play olduğunu, iOS tarafının ise en zahmetli olduğunu anlatıyor. Bir müzik çalar gibi basit bir uygulamada bile kilit ekranı entegrasyonu gibi işletim sistemi özelliklerinde zorlandığını da ekliyor. Bu deneyim 2018 tarihli; o günden bu yana araçlar değişti ama temel denge benzer.

Mobil ne zaman gerçekten şart?

Şu durumlardan biri ürününün çekirdeğindeyse doğrudan mobil uygulamayla başlamayı düşünebilirsin:

Telefonun donanımına derin erişim gerekiyorsa: arka planda konum, sensörler, Bluetooth.
İnternetin olmadığı yerlerde sorunsuz çalışması gerekiyorsa. Örneğin şantiyede ya da tarlada kullanılan bir saha formu.
Ürün günde birkaç kez açılan bir alışkanlık üzerine kuruluysa ve hedef kitlen uygulamayı mağazada arıyorsa.

Bunlar yoksa web ile başlamak genelde daha mantıklı. Reddit'te r/Startup_Ideas'ta web sürümünün yüzde 40'ını bitirmiş ve mobile geçişi düşünen bir kurucuya gelen cevap da buydu. Yorumcu, PWA mı React Native mi sorusunun o aşamada dikkat dağıttığını söyledi. Önerisi önce web sürümünü bitirmek ve talebi doğrulamaktı.

Bir de dürüst bir uyarı: Hacker News'teki tartışmada bir yorumcu, sitenin okurlarının çoğunlukla web geliştiricisi olduğunu, bu yüzden oradan genelde "web yap" cevabı alacağını hatırlatıyor. Kendi kitlene bak. Kullanıcıların bir uygulamayı mağazadan indirmeyi bekliyorsa bunu ciddiye al.

Karar için kısa liste

Şu soruları cevapla:

Ürün günde kaç kez, nerede açılacak?
Donanım erişimi ya da çevrimdışı çalışma çekirdek özellik mi?
Kime satıyorsun: işletmeye mi, bireysel kullanıcıya mı?
Ödemeyi nasıl alacaksın, mağaza komisyonu iş modeline uyuyor mu?
İlk ay günde kaç güncelleme yapmayı bekliyorsun?

Cevapların çoğu web'i gösteriyorsa, telefonda iyi çalışan bir web uygulamasıyla başla. Gerekirse PWA'ya çevir. Mobil uygulamayı, insanların ürünü gerçekten kullandığını gördükten sonra yap.

Bu hafta yapılacak

Yukarıdaki beş soruyu kendi ürünün için yaz ve cevapla.
Hedef kullanıcılarından üçüne ürünü telefonda mı, bilgisayarda mı kullanacaklarını ve ne sıklıkla açacaklarını sor.
Web ile başlıyorsan çekirdek akışı telefonda baştan sona dene.
Mobil ile başlıyorsan Apple'ın 2.1, 3.1.1 ve 4.2 maddelerini oku. Google Play kullanacaksan 12 kişilik test grubunu şimdiden topla.
Ödeme modelini mağaza ücretleriyle birlikte hesapla ve hangi tarafta kaldığını not et.

Sık sorulanlar

Web sitemi bir uygulama kabuğuna koyup App Store'a göndersem olur mu?

Riskli. Apple'ın 4.2 maddesi, uygulamanın yeniden paketlenmiş bir web sitesinin ötesine geçmesini istiyor. Yalnızca web sitesini gösteren bir uygulama reddedilebilir. Mağazaya gideceksen uygulamaya özgü bir değer eklemen gerekir.

Uygulamadaki aboneliği kendi sitemden satabilir miyim?

Apple'ın 3.1.1 maddesi, uygulama içinde özellik ya da içerik kilidi açmak için uygulama içi satın almayı şart koşuyor. HEY örneği bu kuralın uygulandığını gösteriyor. Bazı bölgelerde ve bazı uygulama türlerinde istisnalar var. Kendi durumunu güncel kurallardan kontrol et.

PWA ile iPhone'a bildirim gönderebilir miyim?

iOS ve iPadOS 16.4'ten itibaren evet, ama sadece kullanıcı web uygulamanı ana ekrana ekledikten ve bir düğmeye dokunarak izin verdikten sonra. Kullanıcıya bu adımı ürünün içinde açıkça anlatman gerekir.

Google Play'e ne kadar sürede çıkabilirim?

Yeni bir kişisel hesapla açıyorsan en az 12 test kullanıcısının 14 gün kesintisiz katıldığı kapalı testi tamamlamadan üretim sürümüne başvuramazsın. Takvimini buna göre yap.

Dayanak

App Review Guidelines — Apple Developer: 2.1 eksiksizlik, 3.1.1 uygulama içi satın alma, 4.2 asgari işlevsellik maddeleri (7 Kasım 2026'da kontrol edildi)
App Review — Apple Developer: başvuruların yarısının 24, yüzde 90'ının 48 saatten kısa sürede incelenmesi
App Store Small Business Program — Apple Developer: 1 milyon dolar altı gelirde yüzde 15 komisyon
What's included in the Apple Developer Program — Apple Developer: yıllık 99 dolar üyelik ücreti
Service fees — Play Console Help: bölgeye göre değişen hizmet ücretleri, diğer pazarlarda ilk 1 milyon dolara yüzde 15
App testing requirements for new personal developer accounts — Play Console Help: 12 test kullanıcısı, 14 gün kapalı test şartı
Get started with Play Console — Play Console Help: tek seferlik 25 dolar kayıt ücreti
Web Push for Web Apps on iOS and iPadOS — WebKit: iOS 16.4 ile ana ekran web uygulamalarına gelen bildirimler ve koşulları
Apple's Mistake — Paul Graham: App Store onay sürecinin hızlı sürüm çıkarmayla çelişmesi
Apple doubles down on its right to profit from other businesses — TechCrunch: HEY güncellemelerinin uygulama içi satın alma yüzünden reddedilmesi
Web apps or Mobile apps for solopreneur? — Hacker News: solo kurucular için bakım yükü, B2B ve B2C farkı, kitlenin önemi
Ask HN: Should we go with mobile or web app first? — Hacker News: arka ucun zaten gerekmesi ve web'in her cihaza ulaşması
I built a progressive web app and published it in three app stores — Hacker News: PWA'yı mağazalara koyma deneyimi, iOS tarafındaki zorluklar
40% into MVP, seeking advice on transitioning to mobile — Reddit r/Startup_Ideas: önce web sürümünü bitirip talebi doğrulama önerisi